LUK 2 – Gebruikersgericht onderzoek

Waarom ik onderzoek heb gedaan

Bij ReDrive wilde ik voorkomen dat wij alleen vanuit ons eigen enthousiasme zouden werken. Mijn eerste gedachte was dat een compacte stofzuiger in de auto handig zou zijn, omdat ik zelf herken dat ik een schone auto prettig vind, maar schoonmaken vaak uitstel. Toch zegt mijn eigen ervaring niet genoeg. Daarom heb ik gebruikersgericht onderzoek gedaan om beter te begrijpen hoe anderen omgaan met het schoonhouden van hun auto.

Het doel van dit onderzoek was om antwoord te krijgen op drie vragen:

  1. Welke problemen ervaren gebruikers bij het schoonhouden van hun auto-interieur?
  2. Zou een schoonmaakapparaat in de auto de drempel om schoon te maken verlagen?
  3. Voor welke gebruikers en bedrijven is ReDrive het meest waardevol?

Binnen de opdracht moesten wij meerdere vormen van gebruikersgericht onderzoek uitvoeren. In het begin voelde dat vooral als iets wat moest voor school, maar later merkte ik dat het juist hielp om het concept scherper te maken. De observaties lieten zien hoe schoonmaken er in de praktijk uitziet. De doelgroepinterviews gaven persoonlijke frustraties en quotes van eindgebruikers. De enquête liet zien of deze inzichten breder herkenbaar waren. De gesprekken met leaseprofessionals en de focusgroepen maakten duidelijk welke praktische en zakelijke bezwaren er waren.

Daardoor werd het onderzoek niet alleen een verplicht onderdeel, maar een manier om ReDrive realistischer te maken.

Observaties: schoonmaken vraagt een aparte actie

Tijdens de observaties hebben we gekeken naar plekken waar auto’s worden schoongemaakt, zoals wasstraten, tankstations en locaties met stofzuigers. Hierbij viel op dat schoonmaken vaak een bewuste extra handeling is. Je moet naar een aparte plek rijden, uitstappen, spullen verplaatsen en tijd vrijmaken. Dit maakte duidelijk dat schoonmaken niet alleen een technisch probleem is, maar ook een gedragsprobleem.

Voor mij was dit belangrijk, omdat ik zelf bijna nooit naar dit soort plekken ga om de auto schoon te maken. Juist daardoor werd zichtbaar dat de stap naar een wasstraat of stofzuigerlocatie voor sommige gebruikers al te groot is. ReDrive speelt hierop in door de oplossing dichter bij de gebruiker te brengen: in de auto zelf.

Doelgroepinterviews: de binnenkant is het grootste probleem

Naast observaties zijn doelgroepinterviews gehouden met eindgebruikers. Het doel was om te achterhalen welke onderdelen van auto schoonmaken zij vervelend vinden, wanneer zij schoonmaken uitstellen en welke behoefte zij hebben bij een mogelijke oplossing.

Uit deze interviews bleek dat vooral de binnenkant van de auto als vervelend wordt ervaren. Respondenten noemden kleine prulletjes, papiertjes, hoekjes, kieren en opbergvakken als plekken waar vuil makkelijk blijft liggen.

Een respondent zei:

“De binnenkant. Kleine prulletjes en papiertjes komen makkelijk in opbergvakjes terecht. Dat blijft dan liggen.”

Een andere respondent gaf aan:

“Vooral de binnenkant schoonmaken, met name alle hoekjes. Dat is het vervelendste werk.”

Deze quotes waren belangrijk, omdat ze bevestigden dat ReDrive zich niet moet richten op de buitenkant van de auto, maar op kleine schoonmaakmomenten in het interieur. Het probleem zit niet alleen in viezigheid, maar vooral in bereikbaarheid, gemak en uitstelgedrag.

Enquête: gebruiksintentie en directe beschikbaarheid toetsen

Om de inzichten uit interviews breder te toetsen, is een enquête uitgezet onder potentiële autogebruikers en leasegebruikers. De enquête bestond uit vragen over huur- en leaseervaring, schoonmaakgedrag, plaatsing van het apparaat, zichtbaarheid, reminders, verwachte schoonmaakfrequentie, benodigde hulpmiddelen, productfuncties, nuttigheid en gebruiksintentie.

In totaal zijn 91 bruikbare responses verzameld. Van de respondenten had 48,4% ervaring met huren of leasen en 51,6% niet. De belangrijkste resultaten waren:

  • 73,6% vindt een intern schoonmaakproduct in auto’s een goed idee;
  • de gemiddelde nuttigheidsscore was 7,16/10;
  • de gemiddelde gebruiksintentie was 7,24/10;
  • 93,4% verwacht dat een apparaat in de auto helpt om vaker of beter schoon te maken;
  • 91,2% vindt een duidelijke vermelding of reminder behulpzaam;
  • 54,9% koos voor plaatsing in het zicht.

Deze resultaten hadden direct invloed op het concept. Eerst dachten wij vooral aan een nette plaatsing uit het zicht, bijvoorbeeld onder of bij de passagiersstoel. Uit de enquête bleek juist dat zichtbaarheid belangrijk is voor gebruik. Daarom moet ReDrive niet alleen aanwezig zijn, maar ook zichtbaar, bereikbaar en duidelijk gecommuniceerd worden.

Gedrag begrijpen met het Fogg Behavior Model

De enquête liet zien dat een reminder of duidelijke vermelding belangrijk is. Dit sluit aan bij het Fogg Behavior Model. Volgens dit model ontstaat gedrag wanneer drie onderdelen tegelijk aanwezig zijn: motivatie, ability en een prompt. Voor ReDrive betekent dit dat een gebruiker wel gemotiveerd kan zijn om een schone auto te hebben, maar dat het gedrag pas makkelijker wordt wanneer schoonmaken weinig moeite kost en de gebruiker op het juiste moment wordt geactiveerd.

Bij ReDrive werkt dit als volgt:

  • Onderdeel uit Fogg - Betekenis voor ReDrive
  • Motivatie - De gebruiker wil een schone en prettige auto
  • Ability - Het apparaat ligt al in de auto, waardoor schoonmaken makkelijker wordt
  • Prompt - Een zichtbare plaatsing, sticker of vermelding herinnert de gebruiker eraan om het apparaat te gebruiken

Dit model hielp mij om de enquête-uitkomsten beter te begrijpen. Alleen een stofzuiger in de auto leggen is niet genoeg. De gebruiker moet het apparaat ook zien, begrijpen en op het juiste moment geactiveerd worden. Daarom zijn zichtbaarheid, reminders en duidelijke communicatie belangrijk binnen ReDrive.

Interviews met professionals: praktische haalbaarheid toetsen

Naast eindgebruikers hebben we ook gesproken met professionals uit de lease-, verhuur- en wagenparkwereld. Dit was nodig, omdat ReDrive niet alleen door bestuurders gebruikt moet worden, maar ook praktisch haalbaar moet zijn voor bedrijven.

Uit deze gesprekken kwamen andere inzichten naar voren dan bij eindgebruikers. Eindgebruikers kijken vooral naar gemak, terwijl professionals kijken naar kosten, levensduur, onderhoud, installatie, vervanging en controle.

Peter gaf bijvoorbeeld aan dat bij shortlease en verhuur ongeveer 70% van de auto’s niet schoon terugkomt en 30% wel. Tegelijk was hij kritisch over gebruikersgedrag. Hij gaf aan dat mensen nu soms al geen gebruikmaken van beschikbare stofzuigers bij wasstraten. Dit liet zien dat een apparaat in de auto niet automatisch gebruikt wordt.

Deze kritische feedback was belangrijk. Hierdoor werd duidelijk dat ReDrive niet alleen een apparaat moet zijn, maar een systeem dat gedrag stimuleert. Denk aan zichtbaarheid, reminders, duidelijke uitleg, service en een logische plek in de auto.

 

Focusgroepen: doelgroep aanscherpen

De focusgroepen met EasyRent en Maandag hielpen om het concept scherper te maken. Bij EasyRent werd duidelijk dat schoonmaak al een vast onderdeel is van het verhuurproces. Daardoor is ReDrive daar niet automatisch een oplossing voor alles. Het apparaat kan helpen bij kleine schoonmaakmomenten, maar vervangt geen volledige professionele schoonmaak.

Bij Maandag werd juist duidelijk dat ReDrive interessant kan zijn bij voertuigen die door meerdere mensen worden gebruikt. Denk aan poolauto’s, tijdelijke voertuigen en zakelijke auto’s waarbij gebruikers niet altijd volledig eigenaarschap voelen. Hierdoor werd onze doelgroep scherper: ReDrive is vooral waardevol bij voertuigen met wisselende gebruikers.

Wat ik met de inzichten heb gedaan

Het onderzoek heeft ReDrive op meerdere punten aangepast. Eerst dachten wij vooral aan een compacte stofzuiger als product. Door het onderzoek werd duidelijk dat het echte probleem breder is. Gebruikers willen gemak en directe beschikbaarheid, terwijl bedrijven vooral kijken naar kosten, onderhoud en betrouwbaarheid.

Reflectie

Als ik kritisch terugkijk, had ik in het begin nog sterker vanuit de eindgebruiker kunnen starten. Ik was snel enthousiast over het idee van een stofzuiger in de auto, omdat ik het probleem zelf herkende. Daardoor was ik in het begin vooral bezig met de vraag of mensen het idee handig vonden. Later ontdekte ik dat dit niet genoeg is. Een concept moet niet alleen leuk of handig klinken, maar ook passen bij echt gedrag.

Vooral de kritische feedback van professionals heeft mij geholpen om verder te kijken dan mijn eigen enthousiasme. Zij lieten zien dat beschikbaarheid alleen niet genoeg is. Als gebruikers geen verantwoordelijkheid voelen voor een voertuig, gebruiken ze het apparaat misschien alsnog niet. Daarom moet ReDrive niet alleen praktisch werken, maar ook gedrag stimuleren.

Mijn belangrijkste leerpunt is dat gebruikersgericht onderzoek niet alleen bedoeld is om je idee te bevestigen. Het is juist bedoeld om je idee scherper, realistischer en soms kleiner te maken. Door interviews, enquête, observaties en focusgroepen te combineren, heb ik beter leren begrijpen voor wie ReDrive echt waardevol is.